Żelazny Most: największy w Europie zbiornik odpadów poflotacyjnych ma 1 394 hektary

Między Rudną, Polkowicami a Lubinem leży obiekt, którego z drogi nie widać w całości, bo ma 1 394 hektary. Żelazny Most jest największym w Europie zbiornikiem odpadów poflotacyjnych, jak podaje Wikipedia, i pracuje od 12 lutego 1977 roku. Ten wpis mówi, co w nim jest i skąd się wzięło.

Skąd się biorą odpady poflotacyjne?

Z rudy. W kopalniach KGHM średnia zawartość miedzi w rudzie wynosi od 1,23 procent w Lubinie do około 2,67 procent w Polkowicach-Sieroszowicach, według stron oddziałów. Reszta, czyli ponad 97 procent wydobytej skały, to nie miedź. W Zakładach Wzbogacania Rud rudę mieli się i oddziela minerały miedzi od reszty w procesie flotacji; to, co zostaje, czyli zmielona skała z wodą, trafia do zbiornika. Stąd nazwa: odpady poflotacyjne.

Wikipedia nazywa Żelazny Most integralnym elementem ciągu technologicznego produkcji miedzi. Bez miejsca na odpad kopalnie nie mogłyby wydobywać.

Kiedy i dlaczego zbudowano Żelazny Most?

Budowę rozpoczęto w 1974 roku, bo wyczerpywała się objętość starszego zbiornika Gilów, którego rozbudowę ograniczało bliskie sąsiedztwo zabudowań KGHM i Lubina. Eksploatację nowego zbiornika prowadzi się od 12 lutego 1977 roku.

Na potrzeby zbiornika zalano trzy miejscowości: Barszów, Kalinówkę i Pielgrzymów. Wikipedia podaje same nazwy, bez dat wysiedleń i liczby mieszkańców. Nazwa obiektu pochodzi od czwartej wsi, Żelaznego Mostu, w pobliżu której leży.

Jak duży jest zbiornik?

Liczby z Wikipedii:

1. Powierzchnia całkowita: 1 394 hektary.
2. Objętość całkowita: 700 milionów metrów sześciennych.
3. Długość zapór: 14,3 kilometra.
4. Wysokość zapór: od 20 do 45 metrów.
5. Powierzchnia akwenu: 624 hektary, plaż: 770 hektarów.
6. Woda w akwenie: 8 milionów metrów sześciennych, głębokość maksymalna 2,5 metra w stawie nadosadowym.

Dla skali: zbiornik ma prawie 1 400 hektarów, a rezerwat Dalkowskie Jary na Wzgórzach Dalkowskich 36,12 hektara.

Co to jest Kwatera Południowa?

Rozbudowa zbiornika, oficjalnie otwarta 3 listopada 2021 roku. Zwiększyła pojemność z 780 do 950 milionów metrów sześciennych odpadów. Wikipedia dodaje, że bez rozbudowy Żelazny Most wypełniłby się w 2023 roku, a docelowo składowisko może pomieścić ponad 1,1 miliarda metrów sześciennych. Zbiornik jest więc wciąż powiększany i będzie rósł, dopóki pracują kopalnie.

Kto zarządza Żelaznym Mostem?

Zakład Hydrotechniczny, jeden z dziesięciu oddziałów krajowych KGHM Polska Miedź wymienionych w Wikipedii. Zbiornik należy do spółki. Osobnej strony Zakładu Hydrotechnicznego na kghm.com nie znaleźliśmy, dlatego dane w tym wpisie pochodzą z Wikipedii, a nie od operatora; gdy KGHM opublikuje własne liczby, zaktualizujemy tekst.

Czy można zobaczyć Żelazny Most z bliska?

Zbiornik leży między Rudną, Polkowicami i Lubinem. Wikipedia linkuje panoramę sferyczną wykonaną na brzegu w 2015 roku, ale nie opisuje zasad wstępu, a my ich nie sprawdziliśmy u operatora. Traktuj teren jako obiekt przemysłowy: patrz z drogi, nie wchodź na wały bez zgody. Skąd biorą się odpady, które tu trafiają, tłumaczy wpis o Zakładzie Wzbogacania Rud, a wieś Żelazny Most i pozostałe czternaście wsi gminy opisujemy w tekście o gminie Polkowice. Jeśli wiesz, skąd jest najlepszy widok, napisz w komentarzu.