Trzy kopalnie KGHM: ile rudy wyjeżdża na górę i jak głęboko po nią schodzą górnicy

Wieże szybowe widać z drogi między Lubinem a Polkowicami, a mimo to niewiele osób poza górnikami wie, ile ich jest i jak głęboko schodzą. Sprawdziliśmy na stronach trzech oddziałów KGHM. Wynik: ruda od 368 do 1 250 metrów pod ziemią i 945 milionów ton zasobów przemysłowych w trzech kopalniach. Najgłębszy szyb ma 1 348 metrów.

Lubin: pierwsza kopalnia Zagłębia

Budowa Zakładów Górniczych Lubin ruszyła 1 stycznia 1960 roku, trzy lata po odkryciu Wyżykowskiego. Kopalnia zaczęła pracę osiem lat później, w 1968 roku, a pełną zdolność 4,5 miliona ton rudy rocznie osiągnęła w 1972 roku. Leży na północ od granic Lubina, na obszarze 158 kilometrów kwadratowych.

Ruda w złożu Lubin-Małomice zalega od 368 do 1 006 metrów. Kopalnia ma siedem szybów o głębokościach od 494 do 963 metrów, z których jeden jest wydobywczy. Średnia zawartość miedzi w zasobach przemysłowych to 1,23 procent, srebra 52 gramy na tonę. Zasoby: 318 milionów ton rudy. Wydobycie w 2013 roku wyniosło 7,8 miliona ton; nowszej liczby na stronie oddziału nie ma, więc jej nie podajemy.

Polkowice-Sieroszowice: dwie kopalnie w jednej i sól

Budowę kopalni Polkowice rozpoczęto w 1962 roku, wydobycie ruszyło w 1968 roku, w tym samym roku co w Lubinie. Sieroszowice budowano od 1977 roku, pierwszy oddział eksploatacyjny uruchomiono w 1980 roku. W 1996 roku obie jednostki połączono w jeden oddział z siedzibą przy ulicy Kaźmierzów 100 w Polkowicach, na zachód i północny zachód od miasta.

To najbogatsze złoże z trzech: około 2,67 procent miedzi i około 61 gramów srebra na tonę. Zasoby przemysłowe na 31 grudnia 2025 roku: 312 milionów ton rudy. Zdolność produkcyjna: około 12 milionów ton rocznie. Do tego dochodzi około 300 tysięcy ton soli kamiennej rocznie na rynek krajowy. W 2015 roku uruchomiono szyb wentylacyjny imienia Tadeusza Zastawnika, a w Kwielicach powstał szyb GG-1, według osi czasu spółki oddany w 2023 roku, 1 348 metrów.

Rudna: największa kopalnia KGHM

Budowa ruszyła we wrześniu 1969 roku, a w lipcu 1974 roku kopalnia osiągnęła 25 procent projektowanego wydobycia i została oficjalnie przekazana do eksploatacji. Pierwszy rok dał 1,9 miliona ton rudy, rok 1983 już 11,3 miliona ton, dziś to około 12 milionów ton rocznie. Kopalnia leży na północ od Polkowic.

Skały miedzionośne w złożu Rudna zalegają od 844 do 1 250 metrów. Kopalnia ma 11 szybów o głębokości od 940 do 1 348 metrów: 3 wydobywcze, 4 wentylacyjne i 4 zjazdowo-materiałowe. Średnia zawartość miedzi 1,96 procent, srebra 62 gramy na tonę, średnia miąższość złoża ponad 4,5 metra. Zasoby na 31 grudnia 2025 roku: 315 milionów ton.

Jak się wydobywa rudę pod Lubinem?

Systemem komorowo-filarowym, jak opisuje strona kopalni Lubin: w dwóch odmianach, z samoczynnym ugięciem stropu i z podsadzką hydrauliczną. W skrócie: górnicy wybierają rudę komorami, zostawiając filary skały, które podtrzymują strop, a w części wyrobisk pustkę wypełnia się podsadzką. To metoda dla złóż płaskich i cienkich; średnia miąższość w Rudnej to ponad 4,5 metra, czyli pokład wyższy niż pokój w bloku.

Trzy kopalnie razem to 945 milionów ton zasobów przemysłowych (318 plus 312 plus 315, z dat podanych wyżej). Liczby szybów strona Polkowic-Sieroszowic nie podaje, więc sumy szybów nie liczymy. Dla porównania: kopalnia Lubin w pierwszym roku pełnej zdolności dawała 4,5 miliona ton, dziś każda z dwóch młodszych kopalń daje około 12 milionów ton rocznie.

Gdzie to wszystko zobaczyć z zewnątrz?

Strony trzech oddziałów nie wspominają o zwiedzaniu ani trasach pod ziemią, więc do środka jako turysta nie wejdziesz. Kto chce zobaczyć maszyny i minerały, jedzie do Muzeum Miedzi w Legnicy, gdzie Dział Historii Górnictwa i Hutnictwa Miedzi zbiera sprzęt i dokumenty z Zagłębia. O tym, dokąd ruda jedzie po wyjeździe na górę, czytaj we wpisach o Hucie Miedzi Głogów i Hucie Miedzi Legnica.