Wzgórza Dalkowskie: garb wysoki na 230 metrów, o którym w źródłach jest mniej, niż powinno

Około 30 kilometrów na północ od Legnicy teren podnosi się i pojawiają się wąwozy, których nie widać z drogi. Wzgórza Dalkowskie to jedno z najsłabiej opisanych miejsc regionu: hasło w Wikipedii ma notę o braku źródeł, a strona fundacji działającej pod ich nazwą nie podaje o samych wzgórzach ani jednej liczby. Ten wpis mówi, co wiadomo, i mówi, skąd.

Czym są Wzgórza Dalkowskie?

Pasmem moreny czołowej, czyli wału usypanego przez lodowiec. Wikipedia opisuje je jako część Wału Trzebnickiego, morenę stadiału trzebnickiego z młodszej fazy zlodowacenia środkowopolskiego. Liczby z tego samego hasła: około 1 200 kilometrów kwadratowych powierzchni, 100 kilometrów długości, 10 do 12 kilometrów szerokości, wysokości od 90 do 230 metrów nad poziomem morza. Pasmo ciągnie się od doliny Bobru do Obniżenia Ścinawskiego i leży w dwóch województwach: dolnośląskim i lubuskim.

Zastrzeżenie, którego nie pomijamy: hasło o Wzgórzach Dalkowskich ma od grudnia 2018 roku notę o braku weryfikacji źródeł. Liczby wyżej pochodzą stamtąd i nie znaleźliśmy drugiego źródła, które by je potwierdziło albo obaliło. Traktuj je jako rząd wielkości.

Które wzniesienia są najwyższe?

Ustronie koło Jerzmanowej: 230 metrów nad poziomem morza. Dalej Bonowska Góra (229 m), Zimnica (224 m) i Góra św. Anny (175 m). Różnice między trzema pierwszymi mieszczą się w sześciu metrach, więc to nie góry, tylko długi garb z kilkoma kulminacjami. Z Zagłębia Miedziowego najbliżej mają mieszkańcy Głogowa, Polkowic i gmin Jerzmanowa, Grębocice i Gaworzyce, które Wikipedia wymienia wśród miejscowości pasma.

Jakie rezerwaty leżą na Wzgórzach Dalkowskich?

Wikipedia wymienia pięć: Buczyna Jakubowska, Uroczysko Obiszów, Annabrzeskie Wąwozy, Dalkowskie Jary i Dąbrowa Brzeźnicka imienia Bolesława Grochowskiego. Najlepiej udokumentowany jest ten czwarty.

Dalkowskie Jary w gminie Gaworzyce, powiat polkowicki, utworzono zarządzeniem Ministra Leśnictwa z 23 czerwca 1972 roku na 17,17 hektara, a w 2002 roku rozporządzeniem wojewody dolnośląskiego powiększono do 36,12 hektara. Rezerwat chroni fragment lasu mieszanego o cechach zespołu naturalnego: rozłożyste dęby, żyzną i kwaśną buczynę, głęboko wcięte wąwozy. W jego granicach są też dwa grodziska z fosami, z czasów kultury łużyckiej i wczesnego średniowiecza. Tablica przy wejściu, widoczna na zdjęciu, wylicza dwanaście zakazów, w tym przebywania poza wyznaczonymi miejscami.

Czy Wzgórza Dalkowskie są zalesione?

Słabo. Lasy zajmują niecałe 10 procent powierzchni według Wikipedii. Wzgórza to w większości pola i wsie na falistym terenie, a lasy, w tym rezerwaty, są wyspami. Kto szuka dużego lasu, znajdzie go pod Przemkowem, w Przemkowskim Parku Krajobrazowym.

Kto opiekuje się tym terenem i kiedy jechać?

Fundacja Porozumienie Wzgórz Dalkowskich, która opisuje się jako grupa liderów z obszaru Wzgórz Dalkowskich i stawia sobie za cel zrównoważony rozwój obszarów wiejskich. Na jej stronie jest mowa o szlakach rowerowych i ścieżkach, bez opisu tras. Kontakt telefoniczny: 664 921 399. Osobno działa Lokalna Grupa Działania Wzgórza Dalkowskie. Jeśli chcesz konkretną trasę z mapą, te dwie organizacje są pierwszym adresem, bo w źródłach ogólnodostępnych opisów szlaków nie znaleźliśmy.

Jesienią, kiedy buczyna w Dalkowskich Jarach żółknie, i wiosną przed pełnym listowiem, gdy w wąwozach najwięcej widać. Jeśli znasz szlaki albo punkty widokowe, których nie ma w żadnym źródle, napisz w komentarzu; ten wpis będziemy uzupełniać.