Gmina Polkowice poza miastem: piętnaście wsi na 158,77 kilometra kwadratowego. Co w nich stoi od XIV wieku

Gmina Polkowice to miasto i piętnaście wsi na 158,77 kilometra kwadratowego, z których jedna, Żelazny Most, nosi tę samą nazwę co największy w Europie zbiornik odpadów poflotacyjnych. Dwie inne, Sobin i Jędrzychów, mają kościoły wzmiankowane w XIV wieku, a Sucha Górna i Tarnówek pałace. Poniżej wszystkie piętnaście, z tym, co o każdej potwierdzają strona gminy i Wikipedia.

Jakie wsie należą do gminy Polkowice?

Piętnaście, według Wikipedii w tej kolejności: Biedrzychowa, Dąbrowa, Guzice, Jędrzychów, Kaźmierzów, Komorniki, Moskorzyn, Nowa Wieś Lubińska, Pieszkowice, Sobin, Sucha Górna, Tarnówek, Trzebcz, Żelazny Most i Żuków. Gmina liczyła 27 715 mieszkańców na 30 czerwca 2020 roku i graniczy z gminami Chocianów, Grębocice, Jerzmanowa, Lubin, Radwanice, Rudna i Przemków.

Przez cztery z tych wsi biegła w kwietniu 2026 roku trasa Polkowickiego Półmaratonu: Trzebcz, Komorniki, Żuków i Guzice. Moskorzyn był w 2025 roku gospodarzem gminnych dożynek. Terminy obu imprez są we wpisie o wydarzeniach, które wracają co roku.

Który kościół w gminie jest najstarszy?

Jędrzychów, o dziesięć lat. Kościół św. Bartłomieja w Jędrzychowie jest wzmiankowany po raz pierwszy w 1366 roku, obecny kształt nadano mu w latach 1729-1736, a wieżę przebudowano w 1883. Kościół św. Michała Archanioła w Sobinie ma pierwszą wzmiankę z 1376 roku; zbudowany jako drewniana, orientowana świątynia, w XV wieku został przebudowany z użyciem kamienia i cegły. Mur wokół niego pochodzi z XVIII wieku, a w wieży wiszą dwa dzwony z 1503 i 1504 roku.

Dla porównania miejski kościół św. Michała Archanioła w Polkowicach ma pierwsze wzmianki z lat 1366 i 1376, czyli z tych samych dwóch dat, co oba wiejskie; opisujemy go w osobnym wpisie.

Jakie pałace stoją w gminie?

Dwa opisane przez gminę:

1. Sucha Górna: XVIII-wieczny budynek z rozległym parkiem i zabudową mieszkalno-gospodarczą. Przetrwał wojnę uszkodzony tylko w niewielkim stopniu, uległ dewastacji w kolejnych latach, a w 1949 roku mieszkańcy wyremontowali go na potrzeby szkoły podstawowej.
2. Tarnówek: pałac w stylu renesansowym z lat 70. XIX wieku, zbudowany dla Hermana Landaua. Ostatnią właścicielką sprzed 1945 roku była Maria von Russ, właścicielka majątku w Guzicach, która mieszkała na stałe w Tarnówku. Po wojnie w pałacu mieściła się dyrekcja PGR, upadłego na przełomie lat 80. i 90. XX wieku.

Kościoły w Trzebczu i Moskorzynie oraz zespół pałacowy w Kaźmierzowie pojawiały się w wynikach wyszukiwania, ale ich stron nie pobraliśmy z cytatem, więc nie opisujemy ich, dopóki tego nie zrobimy.

Co jest w Żelaznym Moście?

Zbiornik odpadów poflotacyjnych KGHM o powierzchni całkowitej 1 394 hektarów, największy w Europie, położony między Rudną, Polkowicami i Lubinem. Budowę rozpoczęto w 1974 roku, eksploatację prowadzi się od 12 lutego 1977. Wieś Żelazny Most jest jedną z piętnastu w gminie, a zbiornik nosi jej nazwę. Jak działa, skąd płyną odpady i co mówią o nim pomiary, opisuje wpis o Żelaznym Moście, a to, co się dzieje z rudą, zanim odpad tam trafi, wpis o Zakładzie Wzbogacania Rud.

Jak gmina ma się do miasta?

Miasto ma 23,74 kilometra kwadratowego i 21 505 mieszkańców, gmina 158,77 kilometra kwadratowego i 27 715. Wsie zajmują więc około 85 procent powierzchni i mieszczą około 22 procent ludności, przy czym liczby ludności pochodzą z różnych lat: 2020 dla gminy i 2023 dla miasta. Czego szukać w samym mieście, mówi przewodnik po Polkowicach.