Prochowice na jeden spacer. Od Rynku z domem z 1588 roku do zamku nad Kaczawą

Prochowice da się obejść w jedno przedpołudnie. Miasto liczy 3 303 mieszkańców (stan na koniec 2025 roku), a wszystko, co najstarsze, leży między Rynkiem a Kaczawą: ratusz, kamienica z 1588 roku, dwa kościoły przy ulicy Legnickiej, kawałki średniowiecznych murów i zamek z parkiem. Trasa idzie w kolejności kroków dla kogoś, kto przyjeżdża autobusem z Legnicy.

Rynek

Spacer zaczyna się na Rynku, przy ratuszu. Ratusz w Prochowicach wspominają źródła już w 1424 roku, ale obecny budynek rejestr zabytków datuje na koniec XVIII wieku, z przebudową w XX wieku. Urząd Miasta i Gminy ma adres Rynek 1.

Spośród domów wpisanych do rejestru zabytków najwcześniejszą datę ma kamienica w pierzei Rynku pod numerem 29: zbudowano ją w 1588 roku, a przebudowano na przełomie XIX i XX wieku. Inne kamienice Rynku wpisane do rejestru, pod numerami 6 i od 10 do 14, pochodzą z drugiej połowy i końca XIX wieku.

Ulica Legnicka

Z Rynku idzie się ulicą Legnicką, przy której stoją oba zabytkowe kościoły miasta. Pierwszy to kościół św. Jana Chrzciciela, neogotycki, zbudowany w latach 1845-1847, z wieżą dobudowaną później, według Wikipedii w 1927 roku. To kościół parafialny miasta.

Pod numerem 33 stoi dawny spichrz, dziś dom mieszkalny. Wygląda na stary, ale rejestr zabytków datuje go na 1905 rok.

Drugi to kościół św. Andrzeja, dawny kościół zamkowy, murowany w latach 1424-1426. Stał poza murami miasta i miał własne ogrodzenie z bramami. Obok, pod numerem 25, zachował się dom dawnej pastorówki. O nagrobkach Zedlitzów w środku piszemy w portrecie kościoła św. Andrzeja.

Zakątna i Podwale

Mury miejskie powstały w latach 1430-1450, a rozebrano je na początku XIX wieku. Przewodnik na polska-org.pl wskazuje, gdzie szukać tego, co zostało: niewielkie resztki stoją na południowym skraju dawnego miasta, wzdłuż ulicy Zakątnej, oraz wzdłuż ulicy Podwale. Sama nazwa Podwala mówi, którędy biegły umocnienia. Bram, Legnickiej, Głogowskiej, Wrocławskiej i Nowej, przewodnik nie wymienia wśród tego, co przetrwało.

Park i zamek

Park miejski ma 5 hektarów i leży w widłach Młynówek Kaczawy, czyli między odnogami rzeki. Z parku najlepiej widać zamek z wysoką wieżą. Zamek jest prywatny i nie jest udostępniony do zwiedzania, więc ogląda się go z zewnątrz. Jego dzieje, od Parchwitzów po rok 2000, opisuje kalendarium zamku w Prochowicach.

Przy ulicy Wrocławskiej, już poza tą trasą, stoi jeszcze kaplica cmentarna z drugiej połowy XIX wieku.

Dojazd i powrót

Pociąg do Prochowic nie dojeżdża: linię kolejową zamknięto dla pasażerów w 1991 roku. Z Legnicy jeżdżą autobusy MPK, linie 10 i 23 (stan z kwietnia 2026). Rowerem można przyjechać ze Ścinawy asfaltową ścieżką po dawnym torze, opisaną we wpisie o ścieżce rowerowej Ścinawa - Prochowice. Pałace i kościoły w okolicznych wsiach zbiera wpis o gminie Prochowice.