Kościół Wniebowzięcia NMP w Przemkowie i jego cztery daty początku

Na wieży kościoła w Przemkowie wmurowano kiedyś tablicę z datą zakończenia budowy. Tyle że wieża ma dwie daty, a sam kościół cztery. Każda jest prawdziwa, tylko każda mówi o czymś innym.

1282: parafia

Rok powołania parafii to data instytucji, nie budynku. Parafia działa dziś przy ulicy Ratuszowej 6 i należy do dekanatu Szprotawa.

1292: poświęcenie według kroniki

Najstarszym dokumentem o kościele jest kronika kościelna przechowywana na plebanii. Mówi, że zbudowany Dom Boży poświęcono uroczyście w 1292 roku na cześć Najświętszej Maryi Panny. To przekaz samej parafii, spisany w jej kronice.

1359 i 1376: pierwsze wzmianki w dokumentach

Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z 1359 roku. 14 stycznia 1376 roku świątynia pojawia się w dokumentach jako ecclesia de Prymkenow. To zapisy spoza parafii i przy nich kościół na pewno już stał.

Około 1418: mury, które stoją

Obecny budynek powstał około 1418 roku. Między 1561 a 1637 rokiem kościołem zarządzali protestanci; pierwszą przebudowę odnotowano w 1681 roku.

1719: pożar i Peintner

W 1719 roku pożar zniszczył część kościoła. Odbudowa trwała od 1720 do 1730 roku, a prowadził ją Johann Blasius Peintner. Z tego czasu i z następnych dekad pochodzi wnętrze: barokowy i rokokowy wystrój, ołtarz główny ze sceną Wniebowzięcia, ołtarz i ambona z drugiej połowy XVIII wieku.

1804 i 1871: wieża

Wieżę dobudowano w 1804 roku. Kolejna, nowa wieża kościoła katolickiego stanęła rok po założeniu huty w 1870 roku. 4 października świętowano zakończenie budowy i wmurowano w wieżę pamiątkową tablicę z datą. W latach 1871-1872 powstała też strzelista wieża dawnego kościoła ewangelickiego, dziś cerkwi prawosławnej.

1961: rejestr zabytków

Kościół jest w rejestrze zabytków pod numerem 190/61 z 27 marca 1961 roku. Ostatnia duża renowacja przypadła na lata 1996-1997.

Krzyż przy murze cmentarza

Na cmentarzu katolickim, przy wschodnim murze, stoi krzyż pokutny z gruboziarnistego piaskowca, bez napisu, wysoki na około metr i szeroki na 59 centymetrów. Kiedyś stał bliżej kościoła, zakopany w ziemi niemal do poprzecznej belki. Przy budowie nowego muru w 1923 roku go wyciągnięto i przestawiono. Na Śląsku zna się około 600 takich krzyży; stawiano je jako pokutę za zabójstwo popełnione w gniewie.

Pozostałe zabytki centrum zebraliśmy w przewodniku po Przemkowie. Najstarsze zapisy o innych miastach regionu zestawiliśmy w tekście o tym, ile lat mają miasta Zagłębia Miedziowego.