Gmina Przemków: dziesięć wsi, w tym jedna zbudowana od podstaw w 1936 roku

Na mapie gmina Przemków to 108,04 kilometra kwadratowego między Polkowicami a granicą województwa lubuskiego. Mieszka w niej 8 308 osób (30 czerwca 2020), razem z miastem. Cały ten obszar leży w Przemkowskim Parku Krajobrazowym albo w jego otulinie.

Ile jest wsi i jak powstała gmina?

Dziesięć: Jakubowo Lubińskie, Jędrzychówek, Karpie, Krępa, Łężce, Ostaszów, Piotrowice, Szklarki, Wilkocin i Wysoka. W latach 1946-1975 Przemków należał do powiatu szprotawskiego. Gminę Przemków utworzono na nowo 1 stycznia 1973 roku. Sąsiaduje z siedmioma gminami: Chocianowem, Gaworzycami, Gromadką, Niegosławicami, Polkowicami, Radwanicami i Szprotawą.

Co jest w Wilkocinie?

Wydmy i schrony. Najpierw wydmy śródlądowe. Wydma koło Wilkocina, nazywana Górą Pasternik, ma 187,4 m n.p.m. i jest najwyższym punktem całego parku krajobrazowego. Bezpłatny parking jest we wsi, a wydmy z roku na rok zarastają.

W lesie obok stoją schrony. Działał tu kompleks dwóch radzieckich schronów: obiekt określany w publikacjach jako Zapasowy Schron Dowodzenia Zachodniego Teatru Działań Wojennych oraz obiekt PGWAR. Wojska radzieckie wycofały się z Wilkocina 29 lipca 1992 roku. Przez kolejne sześć lat obiekt użytkowała Jednostka Wojskowa 2876, a po jej odejściu w 1998 roku schrony zostały bez dozoru i zostały ogołocone z wyposażenia.

Dlaczego Ostaszów wygląda inaczej niż reszta wsi?

Bo powstał na desce kreślarskiej. Zbudowano go w 1936 roku od podstaw jako modelową wieś z 42 gospodarstwami. Budowała go niemiecka Służba Pracy Rzeszy (Reichsarbeitsdienst), a wieś nazwano Hierlshagen od nazwiska jej szefa, Konstantina Hierla. Wieś liczyła 278 mieszkańców w 2011 roku.

Co zobaczyć w Wysokiej?

Kościół filialny św. Marcina z XVII wieku, orientowany, jednonawowy, z dwuspadowym dachem, wpisany do rejestru zabytków. Wieś ma metrykę z XIII wieku: w 1295 roku księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego zapisała ją jako Wyssoka. W 2011 roku miała 323 mieszkańców.

Po co jechać do Piotrowic?

Dla drzew. W tej części parku jest leśny rezerwat Buczyna Piotrowicka o powierzchni 171,27 ha, opisany w naszym tekście o Przemkowskim Parku Krajobrazowym. W lesie w okolicy Piotrowic stoi też dąb Chrobry, pomnik przyrody o obwodzie 1004 cm. Ostatni poważny pożar, podpalenie, dąb przeszedł 18 listopada 2014 roku; w 2020 roku po raz pierwszy nie wypuścił pąków i uznano go oficjalnie za obumarły. Administracyjnie stoi po lubuskiej stronie granicy, w gminie Szprotawa. Piotrowice liczyły 394 mieszkańców w 2011 roku.

Gdzie dalej?

Drugie piaszczyste miejsce parku to Pustynia Kozłowska. Miasto opisuje przewodnik po Przemkowie, a historię książęcych dóbr kalendarium zamku.