Dwie cerkwie w Przemkowie. Prawosławna w kościele z 1746 roku i greckokatolicka zbudowana od podstaw
Cerkiew św. Michała Archanioła działa w dawnym kościele ewangelickim od 1949 roku, cerkiew św. Kosmy i Damiana stanęła w latach 1996-2003 przy jedynym takim placu na Ziemiach Odzyskanych.
Obok kościołów katolickich w Przemkowie stoją dwie cerkwie, i każda ma zupełnie inną historię budynku.
1. Cerkiew prawosławna św. Michała Archanioła, plac Kościelny
Budynek ma 280 lat i przez pierwsze dwa stulecia był kościołem ewangelickim. Postawiono go w latach 1744-1746, gruntownie przebudowano w latach 1775-1776. To późny barok w konstrukcji szkieletowej, na planie prostokąta, z emporami we wnętrzu i dwuspadowym dachem. Strzelista wieża doszła w latach 1871-1872.
W 1949 roku świątynię przekazano parafii prawosławnej, powstałej w sierpniu tego roku. Na początku wspólnota liczyła około 30 rodzin. Dziś parafia należy do dekanatu Zielona Góra diecezji wrocławsko-szczecińskiej.
Co zobaczyć w środku:
- Ikonostas z lat 1963-1965, z czasu gruntownego remontu, z obrazami mnicha Apoloniusza z klasztoru w Jabłecznej, malowanymi w latach 60.
- Pozostałe malowidła wnętrza autorstwa profesora Adama Stalony-Dobrzańskiego z krakowskiej ASP.
- Barokową ambonę, która została po kościele ewangelickim.
Obok cerkwi stoi pastorówka z 1747 roku, dziś plebania prawosławna. To najstarszy zachowany dom mieszkalny w Przemkowie. Cerkiew jest w rejestrze zabytków pod numerem A/2353/1980, z datą wpisu 27 kwietnia 1971 roku.
2. Cerkiew greckokatolicka św. Kosmy i Damiana, Plac Cerkiewny
Ta cerkiew nie ma za sobą przeszłości innego wyznania. Zbudowano ją od podstaw w latach 1996-2003 według projektu architekta Jacka Mermona. Bryła nawiązuje do świątyń łemkowskich z Beskidu Niskiego, skąd wywodzą się parafianie.
Parafia działa od 1958 roku, a księgi metrykalne prowadzi od 1959. Należy do eparchii wrocławsko-koszalińskiej, dekanat zielonogórski.
Plac Cerkiewny, przy którym stoi, to jedyny plac o tej nazwie w Polsce na tak zwanych Ziemiach Odzyskanych.
Obok siebie
| św. Michała Archanioła | św. Kosmy i Damiana | |
|---|---|---|
| Kościół | prawosławny | greckokatolicki |
| Budynek | 1744-1746, dawny ewangelicki | 1996-2003, nowy |
| Parafia od | 1949 | 1958 |
| Rejestr zabytków | A/2353/1980 | budynek z lat 1996-2003 |
Najstarsza świątynia miasta, katolicki kościół Wniebowzięcia NMP, ma własny tekst o czterech datach początku. Resztę centrum opisuje przewodnik po Przemkowie.
Pytania, które padają najczęściej
Czym różnią się dwie cerkwie w Przemkowie?
Cerkiew św. Michała Archanioła należy do Kościoła prawosławnego i mieści się w dawnym kościele ewangelickim z lat 1744-1746. Cerkiew św. Kosmy i Damiana jest greckokatolicka, czyli należy do Kościoła katolickiego obrządku wschodniego, i powstała jako nowy budynek w latach 1996-2003.
Skąd w Przemkowie parafianie obrządku wschodniego?
Architektura cerkwi greckokatolickiej nawiązuje do świątyń łemkowskich z Beskidu Niskiego, bo stamtąd wywodzą się parafianie. Obie parafie powstały po wojnie: prawosławna w sierpniu 1949 roku, greckokatolicka w 1958.
Czy cerkiew prawosławna w Przemkowie jest zabytkiem?
Tak. Jest w rejestrze zabytków pod numerem A/2353/1980, z datą wpisu 27 kwietnia 1971 roku.
Komentarze
Byłeś tam? Pamiętasz to inaczej? Napisz. Komentarze pojawiają się po sprawdzeniu przez redakcję, zwykle tego samego dnia. Nie trzeba zakładać konta.
- Wczytuję komentarze...
