Życzenia na Barbórkę, które w Zagłębiu Miedziowym padają co roku, od Szczęść Boże po tyle wyjazdów, co zjazdów

Górnikom na Barbórkę życzy się przede wszystkim bezpieczeństwa i tego, żeby wrócili z dołu. W Polkowicach w 2023 roku padło to w najkrótszej formie: "Chciałbym złożyć wszystkim górnikom życzenia tylu wyjazdów, co zjazdów. Szczęść Boże!". Poniżej zebraliśmy formuły, które padały na obchodach w Zagłębiu Miedziowym w ostatnich latach, każdą z miejscem i datą. Można je wziąć wprost do kartki, wiadomości albo toastu.

Szczęść Boże, czyli od czego zacząć

Górnicze pozdrowienie i najkrótsze życzenie jednocześnie. Kustosz Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu tłumaczył w 2016 roku, że ma ono chłopskie pochodzenie: kiedy budowano kopalnie, pracowników szukano po okolicznych wsiach i to oni przynieśli ten zwyczaj. W Lubinie w 2024 roku jeden z prezesów spółek KGHM zapytany, czego życzyć pracownikom Polskiej Miedzi, odpowiedział krótko: "Tradycyjnie: Szczęść Boże!".

Na "Szczęść Boże" najprościej odpowiedzieć tym samym.

Niech żyje nam górniczy stan

Drugi stały element to okrzyk, którym kończą się barbórkowe przemówienia. Na akademii KGHM w Lubinie w 2023 roku i w Głogowie w 2025 roku życzenia zamknęły te same słowa: "Niech żyje nam górniczy stan! Szczęść Boże!". Ten sam okrzyk stał w życzeniach gminy Lubin w 2021 roku.

To nie przypadek, tylko pierwsze słowa hymnu górniczego. Według artykułu w portalu netTG.pl z 2018 roku polski tekst zaczyna się od wersu "Górniczy stan hej niech nam żyje!" i jest w dwóch pierwszych zwrotkach dosłownym przekładem niemieckiej pieśni z XIX wieku. Kto jest autorem polskiej wersji, nie jest pewne: część opracowań mówi o autorach nieznanych, inne wskazują konkretne nazwiska. Hymn otwiera karczmę piwną, o której piszemy przy górniczej karczmie piwnej.

Życzenia, które padły w regionie

1. Lubin, 2024, życzenia z obchodów opisanych przez portal miasta: "Górnikom życzymy dziś dużo zdrowia i tego, czego sami życzą sobie najczęściej - by wszyscy, którzy zjadą do pracy w kopalni, bezpiecznie z niej wyjechali".
2. Akademia KGHM w Lubinie, 2024: "Z okazji górniczego święta życzę wam oraz waszym rodzinom bezpieczeństwa i zdrowia. Niech żyje nam Górniczy Stan! Szczęść Boże!".
3. Akademia KGHM w Lubinie, 2023: "Życzę żeby w życiu prywatnym i zawodowym otaczała Was i Wasze rodziny patronka górniczego stanu Św. Barbara".
4. Akademia KGHM w Głogowie, 2025: "Życzę Wam, aby w kolejnych latach bezpieczeństwo pracy, praca zespołowa i duch solidarności górniczej i dbałość jednych o drugich zawsze Wam towarzyszyła".
5. Polkowice, 2023: "Chciałbym złożyć wszystkim górnikom życzenia tylu wyjazdów, co zjazdów. Szczęść Boże!".

Wspólny mianownik jest jeden: bezpieczny powrót spod ziemi. Na kartkę wystarczy połączyć jedną z tych formuł z pozdrowieniem, na przykład: "Dużo zdrowia i tylu wyjazdów, co zjazdów. Szczęść Boże!".

Krótkie teksty na kartkę na Barbórkę

Na kartkę wystarczy dwa, trzy zdania. Oto trzy krótkie teksty złożone wyłącznie z formuł, które padły w regionie:

1. "Z okazji górniczego święta dużo zdrowia i bezpieczeństwa. Szczęść Boże!"
2. "Tylu wyjazdów, co zjazdów, i niech święta Barbara ma Cię w opiece. Szczęść Boże!"
3. "Bezpiecznej pracy i szczęśliwego powrotu z każdej zmiany. Niech żyje nam górniczy stan!"

Kartkę można zamknąć jednym z przysłów poniżej.

Przysłowia do kartki

Publikacja w "Rocznikach Teologicznych" z 2019 roku przytacza stare przysłowia górnicze o świętej, które dobrze brzmią jako dopisek pod życzeniami:

1. "Barbara święta o górnikach pamięta".
2. "Gdy górnik pracuje w nocy, to mu święta Barbórka stoi przy pomocy".
3. "Komu Barbórka przaje, ten się z dziada panem staje".

Ta sama publikacja podaje przysłowie pogodowe na 4 grudnia: "Święta Barbara po wodzie, Boże Narodzenie po lodzie". Kim była patronka, której imię pada w życzeniach, opisujemy przy świętej Barbarze, a kiedy i gdzie w Zagłębiu można złożyć życzenia osobiście, zbiera tekst kiedy jest Barbórka.