Przejdź do treści
Ziemia MiedziowaLegnica, Lubin, Głogów, Polkowice i okolice

Miasta / Głogów

Przez blisko 40 lat Rynek w Głogowie był pustym placem. Skąd wzięło się to, co dziś stoi na Starym Mieście

Stare Miasto w Głogowie zniszczono w 1945 roku, ruiny ratusza wysadzono w 1962, a pierwsze nowe kamienice zaczęto budować w 1985. Daty odbudowy i to, co z dawnego miasta zostało pod brukiem.

Kamienice z lat 80. XX wieku na wschodniej pierzei Rynku w Głogowie
Kamienice z lat 80. XX wieku na wschodniej pierzei Rynku w Głogowie. Fot. Kamil Czainski, CC BY-SA 4.0, źródło.

Kamienice wokół Rynku w Głogowie mają dachy, attyki i podcienia jak stare miasto z pocztówki. Najstarsze z nich zaczęto budować w 1985 roku, jako pierwszy kwartał zabudowy na historycznym planie ulic. Do tego czasu, przez blisko cztery dekady, w tym miejscu był pusty plac z kilkoma ruinami.

Sześć tygodni, po których zostało kilka procent

Niemcy ogłosili Głogów twierdzą, a oblężenie przez wojska radzieckie trwało od 11 lutego do 1 kwietnia 1945 roku, czyli sześć tygodni. Kapitulacja przyszła 1 kwietnia. Wikipedia i portale regionalne piszą o zniszczeniu ponad 95 procent zabudowy. Portal naszemiasto.pl przytacza szacunki w rozbiciu: około 88,5 procent budynków, 74,3 procent budynków gospodarczych i 83 procent przemysłowych. Obie liczby są prawdziwe, każda mierzy co innego. Więcej o samym oblężeniu piszemy w tekście o Twierdzy Głogów.

Czterdzieści lat pustego placu

Po wojnie zapadła decyzja, żeby zostawić tylko kilka ruin jako świadków historii. Resztę gruzów usunięto. Portal tutajglogow.pl pisze o tym jednym zdaniem: serce Głogowa na blisko 40 lat zamieniło się w pusty plac.

Ruiny też nie przetrwały w całości. Dolne fragmenty wieży ratusza stały do 1962 roku, kiedy wysadzono je w powietrze na podstawie uchwały nr 666 Prezydium Rządu z 20 sierpnia 1955 roku. W 1968 roku był plan, żeby w ratuszu urządzić schronisko PTTK z restauracją. Nie doszedł do skutku. Historię samego budynku opisujemy osobno: ratusz w Głogowie.

Z tamtego czasu do dziś stoi w mieście ruina, której nie odbudowano celowo: kościół św. Mikołaja przy placu Solnym.

Odbudowa: daty, które da się sprawdzić

  1. 1982: architekci z legnickiego oddziału SARP przygotowują koncepcję odbudowy.
  2. 1983: powstaje plan zagospodarowania przestrzennego Centrum.
  3. 1984: oficjalny początek odbudowy Starego Miasta; w styczniu Urząd Miejski podejmuje decyzję o odbudowie ratusza, w maju ruszają roboty.
  4. 1985: pierwszy kwartał zabudowy mieszkaniowej, czyli pierwsze kamienice stylizowane na dawną zabudowę.
  5. 1992-1994: budynki zachodniej części starówki.
  6. 2002: władze miasta wprowadzają się do odbudowanego ratusza.
  7. 2004-2006: zespoły parkingowe przy Rynku.

Portal tutajglogow.pl podaje w jednym z artykułów rok 1987 jako początek odbudowy ratusza, a w drugim styczeń 1984; Wikipedia i rekonstrukcjeiodbudowy.pl mówią o 1984. Trzymamy się 1984, bo potwierdzają go trzy źródła.

Metoda, którą zastosowano, ma nazwę: retrowersja. Nowe budynki na starym układzie ulic, w formie nawiązującej do dawnej architektury, ale bez udawania, że to oryginał.

Co jest pod brukiem

Trzy rzeczy, które da się zobaczyć bez biletu:

Ponad 400 metrów murów obronnych zachowało się do dziś na obrzeżach Starego Miasta. Przy ratuszu stoi pawilon, w którym pokazano relikt piwnic sukiennic. A pod miastem, jak pisze naszesudety.pl, zachowała się sieć korytarzy, które były częścią fortyfikacji.

Na parterze ratusza przetrwały wnętrza z przełomu gotyku i renesansu ze sklepieniami sieciowym i kryształowym. Strona miasta nazywa je cennymi; to fragment Rynku, który pamięta czasy sprzed 1945 roku.

Jak zwiedzać

Większa część Starego Miasta jest w strefie płatnego parkowania. Bezpłatne parkingi są przy Bulwarze Nadodrzańskim, między innymi przy ulicy Franciszkańskiej i od strony ulicy Piotra Skargi, a stamtąd na Rynek idzie się pieszo. Miejska Trasa Turystyczna, oznaczony szlak miasta, zajmuje według glogow.pl około 2 godzin samego przejścia i około 6 ze zwiedzaniem.

Kolejność, którą polecamy: Rynek i ratusz, potem kolegiata na Ostrowie Tumskim, potem zamek. Wszystkie trzy miejsca odbudowano z ruin, każde w innym czasie: zamek w latach 1971-1983, ratusz w latach 1984-2002, kolegiatę od 1988 roku do dziś.

Pytania, które padają najczęściej

Dlaczego Stare Miasto w Głogowie odbudowano dopiero w latach 80.?

Po 1945 roku zdecydowano zostawić tylko kilka ruin jako świadków historii, a resztę gruzów usunięto; resztki wieży ratusza wysadzono w 1962 roku na podstawie rządowej uchwały z 1955 roku o wyburzaniu ruin. Koncepcję odbudowy przygotowali architekci z legnickiego oddziału SARP w 1982 roku, plan zagospodarowania Centrum powstał w 1983, a odbudowę oficjalnie rozpoczęto w 1984 roku.

Czy kamienice na Rynku w Głogowie są zabytkowe?

Nie. Zabudowa Rynku i sąsiednich ulic powstała od 1985 roku na historycznym planie ulic, w formie nawiązującej do dawnej architektury. Zabytkowe są relikty: ponad 400 metrów murów obronnych, piwnice sukiennic pokazane w pawilonie przy ratuszu i wnętrza parteru ratusza.

Ile procent Głogowa zniszczono w 1945 roku?

Źródła podają różne liczby, bo liczą co innego. Portale regionalne i Wikipedia mówią o 95 procentach zabudowy Starego Miasta albo całego miasta; naszemiasto.pl podaje szacunki w rozbiciu: około 88,5 procent budynków, 74,3 procent budynków gospodarczych i 83 procent przemysłowych.

Komentarze

Byłeś tam? Pamiętasz to inaczej? Napisz. Komentarze pojawiają się po sprawdzeniu przez redakcję, zwykle tego samego dnia. Nie trzeba zakładać konta.

  1. Wczytuję komentarze...

Wysyłając komentarz, zgadzasz się na publikację imienia i treści na tej stronie. Adres e-mail i skrót adresu IP przechowujemy wyłącznie do moderacji i ochrony przed spamem, wedługpolityki prywatności.

Czytaj dalej