Polkowice w 30 datach, od praw miejskich do najgłębszego szybu w Polsce
Kalendarium miasta w jednym miejscu, od praw miejskich około 1265 roku przez pożar w 1457, kolej w 1900 i wydobycie miedzi od 1965 po szyb GG-1 w 2023. Każda data ze źródłem, rozbieżności zaznaczone.

Trzydzieści dat z historii Polkowic, każda z tym samym źródłem, które cytujemy w osobnych wpisach o mieście. Tam, gdzie źródła się różnią, stoją obie wersje. Kalendarium kończy się na 2023 roku, bo późniejszych zdarzeń o wadze wpisu do tej listy w odczytanych źródłach nie ma.
Średniowiecze i czasy nowożytne
- Około 1150: według wystawy w wiatraku dworek myśliwski zwany Bolkowicami na miejscu dzisiejszego miasta. Przekaz, nie dokument.
- 1265: prawa miejskie od księcia głogowskiego Konrada I, według Wikipedii data przybliżona, pewna jest granica przed 1272 rokiem.
- 1276: pierwsza wzmianka o Polkwitz w księstwie głogowskim według niemieckiej Wikipedii.
- 1291: pierwsza wzmianka o Polkowicach jako civitas.
- 1333: zapis nazwy Polcovicz w dokumencie wydanym we Wrocławiu.
- 1366 i 1376: pierwsze wzmianki o kościele św. Michała Archanioła, wtedy drewnianym.
- 1406: mieszczanie powołują Radę Miejską (Wikipedia). Wystawa w wiatraku podaje 1407 i wykup praw wójtowskich od rodziny von Rechen.
- 1457: miasto doszczętnie spłonęło (polska Wikipedia); niemiecka pisze o zniszczeniu części miasta.
- 1487: istnieje pierwszy magistrat, później zniszczony w wojnie trzydziestoletniej.
- 1679: obecna bryła kościoła św. Michała; 1690: jego wieża.
- 1741 albo 1742: Polkowice przechodzą pod panowanie Prus (polska i niemiecka Wikipedia).
- 1746-1747: budowa kościoła ewangelickiego na Rynku, dziś św. Barbary.
- 1772-1775: odbudowa ratusza w stylu barokowym; 1816: zegar na wieży.
Kontekst tych dat, z wyjaśnieniem rozbieżności, jest we wpisie o historii Polkowic.
Wiek XIX i pierwsza połowa XX
- 1828: ukończenie wieży kościoła ewangelickiego.
- 1846: pożar drewnianego wiatraka.
- 1852-1853: budowa nowego ratusza, istniejącego do dziś.
- 1861: 2 300 mieszkańców, w tym 1 802 ewangelików.
- Lata 80. XIX wieku: budowa murowanego wiatraka holenderskiego przy Głogowskiej.
- 1900: kolej dociera do miasta liczącego 1 650 mieszkańców; 1901: telefon.
- 1937: zmiana nazwy Polkwitz na Heerwegen.
- 1939: 1 601 mieszkańców.
- 9 lutego 1945: zajęcie miasta przez Armię Czerwoną; w tym samym roku polska nazwa Polkowice.
Zmiany nazw, od Polcovicz po Heerwegen, rozpisujemy we wpisie o niemieckich nazwach Polkowic.
Miedź
- 1957: odkrycie złóż miedzi pod Sieroszowicami; 1 maja 1961: dzień rozpoczęcia pracy kombinatu; 1962: uchwała Rady Ministrów o budowie kopalń Lubin, Polkowice i Rudna w latach 1961-1965 oraz początek budowy kopalni Polkowice.
- 15 lutego 1961: wpis kościoła św. Michała do rejestru zabytków pod numerem 848.
- 5 listopada 1965: pierwsze próbne wydobycie rudy w kopalni Polkowice.
- 1 stycznia 1967: przywrócenie praw miejskich.
- 1968: kopalnia Polkowice rozpoczyna pracę; 1970: około 10 600 mieszkańców według niemieckiej Wikipedii, 7 659 według polskiej.
- 1975-1979: odbudowa kościoła św. Barbary; 1980: kopalnia Sieroszowice rozpoczyna pracę; 14 kwietnia 1981: wiatrak w rejestrze zabytków; grudzień 1981: górnicy z kopalni Rudna chronią się w kościele św. Barbary.
- 1996: połączenie kopalń w Zakłady Górnicze Polkowice-Sieroszowice; 2007: Pomnik Górnikom Polskiej Miedzi; grudzień 2015: gmina kupuje wiatrak; 2017: postać górnika przy ratuszu na 50-lecie praw miejskich.
- Styczeń 2019: początek remontu wiatraka; 24 lipca 2021: jego otwarcie; 1 stycznia 2023: 21 505 mieszkańców; 14 czerwca 2023: połączenie kopalni Rudna z szybem GG-1, najgłębszym w Polsce.
Jak kopalnia zmieniła miasto, opisuje wpis o Zakładach Górniczych Polkowice-Sieroszowice, a to, co z tych dat da się dziś obejrzeć na miejscu, przewodnik po Polkowicach.
Pytania, które padają najczęściej
Która data w historii Polkowic jest najpewniejsza?
Te z XX i XXI wieku, potwierdzone dokumentami: 5 listopada 1965 (pierwsze próbne wydobycie rudy), 1 stycznia 1967 (przywrócenie praw miejskich), 24 lipca 2021 (otwarcie wiatraka). Daty średniowieczne, jak 1265, źródła same opatrują zastrzeżeniami.
Dlaczego niektóre daty mają dwie wersje?
Bo polskie i niemieckie źródła liczą inaczej to samo zdarzenie: przejście pod Prusy to 1741 albo 1742, Rada Miejska to 1406 albo 1407 z inną treścią. Podajemy obie wersje z nazwą źródła zamiast wybierać jedną.
Skąd pochodzą liczby mieszkańców w kalendarium?
Z niemieckiej Wikipedii dla lat 1861, 1933, 1939 i 1970 oraz z polskiej Wikipedii dla 2023. Dla 1970 roku polska tabela ludności podaje inną liczbę, 7 659 zamiast około 10 600.
Komentarze
Byłeś tam? Pamiętasz to inaczej? Napisz. Komentarze pojawiają się po sprawdzeniu przez redakcję, zwykle tego samego dnia. Nie trzeba zakładać konta.
- Wczytuję komentarze...


