Przejdź do treści
Ziemia MiedziowaLegnica, Lubin, Głogów, Polkowice i okolice

Miasta / Polkowice

Polkowice w 30 datach, od praw miejskich do najgłębszego szybu w Polsce

Kalendarium miasta w jednym miejscu, od praw miejskich około 1265 roku przez pożar w 1457, kolej w 1900 i wydobycie miedzi od 1965 po szyb GG-1 w 2023. Każda data ze źródłem, rozbieżności zaznaczone.

Herb Polkowic z 2022 roku: dwie białe wieże na czerwonym polu, między nimi hełm z półorłem
Herb Polkowic z 2022 roku: dwie białe wieże na czerwonym polu, między nimi hełm z półorłem. Fot. Paweł Andrzejewski, domena publiczna, źródło.

Trzydzieści dat z historii Polkowic, każda z tym samym źródłem, które cytujemy w osobnych wpisach o mieście. Tam, gdzie źródła się różnią, stoją obie wersje. Kalendarium kończy się na 2023 roku, bo późniejszych zdarzeń o wadze wpisu do tej listy w odczytanych źródłach nie ma.

Średniowiecze i czasy nowożytne

  1. Około 1150: według wystawy w wiatraku dworek myśliwski zwany Bolkowicami na miejscu dzisiejszego miasta. Przekaz, nie dokument.
  2. 1265: prawa miejskie od księcia głogowskiego Konrada I, według Wikipedii data przybliżona, pewna jest granica przed 1272 rokiem.
  3. 1276: pierwsza wzmianka o Polkwitz w księstwie głogowskim według niemieckiej Wikipedii.
  4. 1291: pierwsza wzmianka o Polkowicach jako civitas.
  5. 1333: zapis nazwy Polcovicz w dokumencie wydanym we Wrocławiu.
  6. 1366 i 1376: pierwsze wzmianki o kościele św. Michała Archanioła, wtedy drewnianym.
  7. 1406: mieszczanie powołują Radę Miejską (Wikipedia). Wystawa w wiatraku podaje 1407 i wykup praw wójtowskich od rodziny von Rechen.
  8. 1457: miasto doszczętnie spłonęło (polska Wikipedia); niemiecka pisze o zniszczeniu części miasta.
  9. 1487: istnieje pierwszy magistrat, później zniszczony w wojnie trzydziestoletniej.
  10. 1679: obecna bryła kościoła św. Michała; 1690: jego wieża.
  11. 1741 albo 1742: Polkowice przechodzą pod panowanie Prus (polska i niemiecka Wikipedia).
  12. 1746-1747: budowa kościoła ewangelickiego na Rynku, dziś św. Barbary.
  13. 1772-1775: odbudowa ratusza w stylu barokowym; 1816: zegar na wieży.

Kontekst tych dat, z wyjaśnieniem rozbieżności, jest we wpisie o historii Polkowic.

Wiek XIX i pierwsza połowa XX

  1. 1828: ukończenie wieży kościoła ewangelickiego.
  2. 1846: pożar drewnianego wiatraka.
  3. 1852-1853: budowa nowego ratusza, istniejącego do dziś.
  4. 1861: 2 300 mieszkańców, w tym 1 802 ewangelików.
  5. Lata 80. XIX wieku: budowa murowanego wiatraka holenderskiego przy Głogowskiej.
  6. 1900: kolej dociera do miasta liczącego 1 650 mieszkańców; 1901: telefon.
  7. 1937: zmiana nazwy Polkwitz na Heerwegen.
  8. 1939: 1 601 mieszkańców.
  9. 9 lutego 1945: zajęcie miasta przez Armię Czerwoną; w tym samym roku polska nazwa Polkowice.

Zmiany nazw, od Polcovicz po Heerwegen, rozpisujemy we wpisie o niemieckich nazwach Polkowic.

Miedź

  1. 1957: odkrycie złóż miedzi pod Sieroszowicami; 1 maja 1961: dzień rozpoczęcia pracy kombinatu; 1962: uchwała Rady Ministrów o budowie kopalń Lubin, Polkowice i Rudna w latach 1961-1965 oraz początek budowy kopalni Polkowice.
  2. 15 lutego 1961: wpis kościoła św. Michała do rejestru zabytków pod numerem 848.
  3. 5 listopada 1965: pierwsze próbne wydobycie rudy w kopalni Polkowice.
  4. 1 stycznia 1967: przywrócenie praw miejskich.
  5. 1968: kopalnia Polkowice rozpoczyna pracę; 1970: około 10 600 mieszkańców według niemieckiej Wikipedii, 7 659 według polskiej.
  6. 1975-1979: odbudowa kościoła św. Barbary; 1980: kopalnia Sieroszowice rozpoczyna pracę; 14 kwietnia 1981: wiatrak w rejestrze zabytków; grudzień 1981: górnicy z kopalni Rudna chronią się w kościele św. Barbary.
  7. 1996: połączenie kopalń w Zakłady Górnicze Polkowice-Sieroszowice; 2007: Pomnik Górnikom Polskiej Miedzi; grudzień 2015: gmina kupuje wiatrak; 2017: postać górnika przy ratuszu na 50-lecie praw miejskich.
  8. Styczeń 2019: początek remontu wiatraka; 24 lipca 2021: jego otwarcie; 1 stycznia 2023: 21 505 mieszkańców; 14 czerwca 2023: połączenie kopalni Rudna z szybem GG-1, najgłębszym w Polsce.

Jak kopalnia zmieniła miasto, opisuje wpis o Zakładach Górniczych Polkowice-Sieroszowice, a to, co z tych dat da się dziś obejrzeć na miejscu, przewodnik po Polkowicach.

Pytania, które padają najczęściej

Która data w historii Polkowic jest najpewniejsza?

Te z XX i XXI wieku, potwierdzone dokumentami: 5 listopada 1965 (pierwsze próbne wydobycie rudy), 1 stycznia 1967 (przywrócenie praw miejskich), 24 lipca 2021 (otwarcie wiatraka). Daty średniowieczne, jak 1265, źródła same opatrują zastrzeżeniami.

Dlaczego niektóre daty mają dwie wersje?

Bo polskie i niemieckie źródła liczą inaczej to samo zdarzenie: przejście pod Prusy to 1741 albo 1742, Rada Miejska to 1406 albo 1407 z inną treścią. Podajemy obie wersje z nazwą źródła zamiast wybierać jedną.

Skąd pochodzą liczby mieszkańców w kalendarium?

Z niemieckiej Wikipedii dla lat 1861, 1933, 1939 i 1970 oraz z polskiej Wikipedii dla 2023. Dla 1970 roku polska tabela ludności podaje inną liczbę, 7 659 zamiast około 10 600.

Komentarze

Byłeś tam? Pamiętasz to inaczej? Napisz. Komentarze pojawiają się po sprawdzeniu przez redakcję, zwykle tego samego dnia. Nie trzeba zakładać konta.

  1. Wczytuję komentarze...

Wysyłając komentarz, zgadzasz się na publikację imienia i treści na tej stronie. Adres e-mail i skrót adresu IP przechowujemy wyłącznie do moderacji i ochrony przed spamem, wedługpolityki prywatności.

Czytaj dalej