Gmina Kunice. Trzynaście wsi na 92,66 kilometra kwadratowego i przystanek kolejowy od czerwca 2025

Gmina Kunice zaczyna się pięć kilometrów na północny wschód od Legnicy i przez lata była dla miasta przede wszystkim jeziorem. Od czerwca 2025 roku jest też przystankiem kolejowym, na którym w dni robocze zatrzymuje się dziewiętnaście par pociągów. Poniżej portret gminy, od dojazdu do herbu.

Jak tu trafić

Samochodem: z Legnicy do Kunic jest pięć kilometrów, w kwadrans.

Pociągiem: od 15 czerwca 2025 roku działa przystanek Kunice na linii nr 275 Wrocław-Legnica. Dwa perony dostosowane dla osób z ograniczoną możliwością poruszania się, parking na 40 samochodów, w dni robocze 19 par pociągów, w weekendy 17. Inwestycja z rządowego programu przystankowego 2021-2025: przetarg PKP PLK ogłosiły w październiku 2023 roku z szacunkiem około 6,5 miliona złotych, a w dniu otwarcia portal tulegnica.pl podał wartość 6,8 miliona.

Autobusem: do Grzybian dojeżdża linia 23 MPK Legnica.

Rowerem: przez Koskowice, Grzybiany, Rosochatą i Jaśkowice do Kunic biegnie trasa około 23 kilometrów, którą legnicki OSiR wykorzystał w 2010 roku na rajd rowerowy trzech jezior. Znakowane szlaki powiatu legnickiego przez wsie gminy opisujemy przy Jeziorze Koskowickim.

Ile, kto, gdzie

Powierzchnia: 9 266 hektarów, czyli 92,66 kilometra kwadratowego (strona gminy; Wikipedia z danymi z 2002 roku ma 92,79). Użytki rolne to 73,36 procent, lasy 16,46, wody stojące 3,15.

Mieszkańcy: 7 353 na 31 grudnia 2025 roku, w tym 3 602 mężczyzn i 3 751 kobiet. Na koniec 2021 roku było 7 360.

Sołectwa: 13. Bieniowice, Golanka Górna, Grzybiany, Jaśkowice Legnickie, Kunice, Miłogostowice, Pątnów Legnicki, Piotrówek, Rosochata, Spalona, Szczytniki Małe, Szczytniki nad Kaczawą, Ziemnice.

Sąsiedzi, jak wymienia je strona gminy: gminy Prochowice, Miłkowice, Legnickie Pole i Ruja oraz miasto Legnica.

Jeziora i rezerwaty

Gmina leży na Pojezierzu Legnickim i ma dwa z jego czterech największych jezior: Kunickie (95 ha) i Jaśkowickie (24 do 27 ha). Trzecie, Koskowickie, leży już za granicą gminy, w Legnickim Polu, choć jego północny brzeg to Grzybiany. Wszystkie trzy opisujemy razem we wpisie o Pojezierzu Legnickim.

Trzy rezerwaty przyrody, wszystkie leśne albo torfowiskowe, bez infrastruktury dla zwiedzających:

1. Torfowisko Kunickie, 11,83 hektara lasów i torfowisk niskich, utworzone 12 listopada 1996 roku. Wikipedia podaje 558 taksonów roślin, w tym 267 glonów, 32 mszaki i 259 roślin naczyniowych.
2. Błyszcz, 54,46 hektara, rozporządzenie Wojewody Dolnośląskiego z 5 stycznia 2001 roku, lasy grądowe, łęgowe i olsy na Wysoczyźnie Lubińskiej.
3. Ponikwa, 8,32 hektara, około 300 metrów na północ od Pątnowa Legnickiego, utworzony w 2001 roku dla tych samych typów lasu. Dokładny dzień utworzenia Ponikwy w źródle się nie pojawia; Błyszcz i Ponikwa mogły powstać tym samym rozporządzeniem, ale to przypuszczenie.

Żaden z trzech nie ma wytyczonej ścieżki ani tablic, które znalibyśmy ze źródeł. To rezerwaty do ochrony, nie do zwiedzania;

Herb i flaga

Herb, jak pisze urząd, ma kształt kartusza odkutego w kamieniu przy portalu północnej kruchty kościoła w Rosochatej, a tarcza jest podzielona pionowo. W prawym, złotym polu stoi święta Jadwiga w sukni w barwach zieleni, czerwieni i błękitu ze złotymi ozdobami. W lewym, błękitnym polu srebrny pas dzieli tarczę na pół, a w dolnej części płynie ku górze srebrne zwierzątko, które opis urzędu nazywa "rybopodobnym". Urząd tłumaczy, że błękit, srebro i rybopodobne stworzonko nawiązują do wód na obszarze gminy. Daty uchwały o herbie strona nie podaje.

Flaga: przy drzewcu pas złota, dalej dwukrotnie szerszy pas błękitu, na końcu pas srebra tej samej szerokości co złoty.

Historia w pięciu zdaniach

Okres intensywnego osadnictwa słowiańskiego na Pojezierzu Kunickim przypadł na VIII wiek, na długo przed niemieckim z XIII i XIV wieku. Pierwsza zachowana pisemna wzmianka o Kunicach pochodzi z 1318 roku. Okres pruski trwał do 1945 roku, kiedy zaczął się napływ osadników wysiedlonych z dawnych wschodnich ziem Polski; ich ślad to między innymi pomnik w Grzybianach poświęcony mieszkańcom wsi Słobódka Dżuryńska. W latach 1975-1998 gmina należała do województwa legnickiego. Kościół w Kunicach był wzmiankowany w tym samym 1318 roku, a dwór na brzegu jeziora stoi od XVI wieku; zabytki gminy, od gotyku po 1912 rok, dostały osobne kalendarium.