Osiedla górnicze Lubina i Polkowic: miasta, które w dwadzieścia lat zbudowano od nowa dla 78 tysięcy nowych mieszkańców

W 1960 roku w Lubinie mieszkało 5 471 osób, w Polkowicach 1 506. Dwadzieścia lat później 67 119 i 17 971. Te 78 tysięcy nowych mieszkańców trzeba było gdzieś zakwaterować, i tak powstały osiedla. O ich budowie źródła internetowe mówią zaskakująco mało; poniżej to, co da się udokumentować, i to, czego brakuje.

Jak szybko rosły oba miasta?

Oba dwunastokrotnie w dwie dekady. Wikipedia w tabelach ludności podaje dla Lubina 2 743 mieszkańców w 1950 roku, 5 471 w spisie z 1960, 28 900 w spisie z 1970, 67 119 w 1980 i 82 300 w 1990. Dla Polkowic 1 506 w 1960, 7 659 w 1970, 17 971 w 1980, 20 499 w 1988 i 21 825 w 1995. Lubin rósł dalej po 1980 roku, Polkowice zatrzymały się poniżej 22 tysięcy i tak zostało do dziś: 21 505 mieszkańców 1 stycznia 2023 roku.

Powód zatrzymania Polkowic podaje wystawa w wiatraku: pierwotny plan zakładał rozwój do około 50 tysięcy mieszkańców, ale ograniczono go do 25 tysięcy z uwagi na rozległy obszar eksploatacji rud miedzi. Miasto stoi na złożu. Skąd w ogóle wzięli się ci ludzie, opisuje wpis o pierwszych górnikach Zagłębia.

Które osiedle Lubina jest górnicze?

Przylesie, w południowej części miasta, wybudowane w latach 70. XX wieku według Wikipedii. Osiedle graniczy z Parkiem Leśnym, dawną strzelnicą artyleryjską, od strony ulic Kwiatowej, Wrzosowej i Gajowej. Liczby mieszkań, technologii budowy i projektantów artykuł nie podaje. Inne osiedla Lubina wymieniane w wynikach wyszukiwania nie mają w pobranych źródłach dat budowy, więc ich tu nie opisujemy.

Jeśli mieszkasz na Przylesiu, historia parku obok, z okopami z I wojny światowej i bunkrami radzieckimi, jest w tekście o Parku Leśnym w Lubinie.

Jak wyglądają osiedla Polkowic?

Jak na zdjęciu nad tekstem: wieżowce na osiedlu Hubala. Wikipedia dzieli miasto na dziewięć osiedli mieszkaniowych i wymienia z nazwy Osiedle Sienkiewicza, Osiedle Krupińskiego, Osiedle Gwarków oraz Polkowice Dolne. Lat budowy ani liczby mieszkań dla żadnego z nich nie potwierdza żadne źródło, do którego dotarliśmy. Wiadomo tyle, że całe to miasto zmieściło się na 23,74 kilometra kwadratowego obok Starego Miasta z Rynkiem z 1265 roku, które opisujemy w przewodniku po Polkowicach.

Od starych miast odróżnia je wiek. W Polkowicach w rejestrze zabytków jest sześć obiektów i wszystkie pochodzą sprzed 1945 roku, kiedy miasto liczyło 1 601 mieszkańców, a wzrost ludności zaczął się po 1965 roku. Kopalnia Polkowice dała pierwszą próbną rudę 5 listopada 1965 roku, prawa miejskie przywrócono 1 stycznia 1967, a w 1970 roku było już 7 659 mieszkańców. Jak kopalnia pracuje dziś, opisuje wpis o Zakładach Górniczych Polkowice-Sieroszowice.

Czego brakuje w tej historii?

Nazw osiedli z datami, liczb mieszkań, nazwisk projektantów, technologii i tego, gdzie mieszkali górnicy przed oddaniem bloków. W wynikach wyszukiwania pojawiały się tezy o migracji do Lubina od 1960 roku z największą dynamiką w latach 1970-1995, ale strona, która je zawierała, nie została pobrana z cytatem, więc ich nie powtarzamy. Gdy dotrzemy do publikacji Muzeum Historycznego w Lubinie o mieście z 1960 roku, uzupełnimy ten wpis i dopiszemy datę aktualizacji.