Rynek w Legnicy. Spacer od katedry do teatru

Najlepiej wejść na Rynek od strony katedry, bo wtedy od razu widać, jak ten plac jest zbudowany: ceglana bryła kościoła, na placu Stary Ratusz z teatrem, a obok rząd ośmiu wąskich, kolorowych domków z podcieniami. Kwadrans, jeśli nie liczyć kawy.

Katedra na początek

Historia kościoła świętych Piotra i Pawła sięga początków XIII wieku, ale to, co widać dziś, to w większości efekt przebudowy z lat 1892-1894. Prowadził ją profesor Johannes Otzen z Berlina. Świątynia dostała wtedy nową elewację z cegły maszynowej, wyprodukowanej w Legnicy, nową południową wieżę i przebudowane wnętrze. Na wieży zamontowano wtedy kuranty, o których strona miasta pisze, że przez lata były atrakcją dla mieszkańców.

Osiem kamieniczek

Kamienic śledziowych jest osiem, każda trzykondygnacyjna, z podcieniem na dole. Wikipedia datuje je na okolice roku 1570 i opisuje jako renesansowe, ze sgraffitową dekoracją; miejska strona informacyjna dodaje, że należały do handlarzy żywnością, głównie rybami, i stąd nazwa. Fasady mają dziś różne kolory, co widać na okładce tego wpisu.

Z Rynku w Głogowie znamy kamienice odbudowane w latach 80. na starym planie ulic. Tutaj jest inaczej: legnickie kamieniczki to substancja z XVI wieku, którą wojna i powojenne rozbiórki ominęły.

Stary Ratusz i teatr obok

Na środku placu stoi barokowy Stary Ratusz. Rada miejska zebrała się w nim pierwszy raz 15 maja 1741 roku i urzędowała tu 164 lata, do przenosin do Nowego Ratusza w 1905 roku. Teraz budynek należy do Teatru im. Heleny Modrzejewskiej: są tu biura, garderoby, archiwum i pracownia plastyczna, a w przyziemiu Kawiarnia Ratuszowa. To ten przystanek na kawę.

Sam teatr stoi tuż obok, na miejscu wyburzonych sukiennic. Zaprojektował go Carl Ferdinand Langhans, a nową scenę otwarto w Boże Narodzenie 1842 roku. Strona teatru pisze, że budynek przypominał florenckie pałace, zwłaszcza Strozzich i Medyceuszy. Po zajęciu miasta przez Armię Czerwoną wyposażenie zostało zdemolowane: siedzenia, oświetlenie, kostiumy, rekwizyty, wszystko, co dało się wynieść, z kurtyną włącznie. 27 listopada 1977 roku otwarto tu uroczyście sezon premierą "Lata w Nohant" Iwaszkiewicza; strona teatru opisuje, jak fasadę malowano jeszcze w noc przed otwarciem.

Nowy Ratusz, do którego rada przeniosła się w 1905 roku, stoi poza Rynkiem. Zbudowano go w latach 1902-1905 w stylu neorenesansowym, projektował radca budowlany Paul Oehlmann.

Neptun z 1731 roku

Fontanna Neptuna stoi na płycie Rynku. Jest barokowa, z 1731 roku, i powstała w miejscu studni miejskiej z 1588 roku. To jeden z niewielu elementów Rynku, który stoi na tym samym miejscu od prawie trzystu lat.

Co zniknęło w maju 1945

Legnica przeszła przez wojnę prawie bez zniszczeń. Zniszczono ją po wojnie. Strona Historia Legnicy w Wikipedii pisze, że miasto było nienaruszone do wejścia Armii Czerwonej, poza paroma kamienicami na przedmieściach, a w maju 1945 wojsko radzieckie podpaliło zabytkową starówkę. Portal historykon.pl podaje daty: od 8 do 11 maja 1945, w ramach świętowania zwycięstwa nad III Rzeszą. Resztę zabrała rozbiórka średniowiecznego Starego Miasta, o której władze miasta zdecydowały w 1963 roku. Dlatego wokół Rynku, poza katedrą, ratuszem, teatrem i kamieniczkami, stoją dziś budynki z drugiej połowy XX wieku, a Wikipedia pisze, że z dawnej zabudowy zachowała się połowa.

Ile procent zabudowy całej Legnicy przepadło, tego żadne z dwóch źródeł o starówce nie liczy, więc tej liczby tu nie ma.

Płyta z 2008 roku

To, po czym się chodzi, jest nowe. W 2008 roku zaczął się największy powojenny remont Rynku, placu Powstańców Wielkopolskich i przyległych ulic. Zakres z karty inwestycji: 16 290 metrów kwadratowych nawierzchni kamiennych na jezdniach, placach i chodnikach, 3 400 metrów kwadratowych zieleni, 350 metrów kwadratowych schodów i pochylni, 57 stylizowanych latarni. Roku zakończenia ani kosztu ta karta nie podaje.

Samochód

Rynek leży w strefie I płatnego parkowania. Stawki Zarządu Dróg Miejskich: pierwsza godzina 3 zł, druga 3,60 zł, trzecia 4,20 zł, czwarta i każda następna 3 zł. Opłaty obowiązują w dni robocze od poniedziałku do piątku między 9:00 a 17:00, więc sobotni spacer jest bez parkomatu. Kto przyjeżdża pociągiem, ma z dworca do Rynku drogę przez centrum.

Po Rynku najbliżej jest do Zamku Piastowskiego i do gmachu Muzeum Miedzi. O tym, dlaczego to miasto po 1945 roku wyglądało tak, a nie inaczej, mówi też wpis o radzieckiej Legnicy. Trasę na cały dzień po mieście, z Rynkiem jako jednym z przystanków, zebraliśmy w przewodniku po Legnicy.