Kościół św. Barbary w Polkowicach: dawny kościół ewangelicki, który patronkę górników dostał dopiero po 1979 roku

Wieża, która dominuje nad Rynkiem w Polkowicach, została ukończona latem 1828 roku i dobudowana do kościoła starszego o osiemdziesiąt lat. Sam kościół wzniesiono w latach 1746-1747 dla ewangelików, którzy w XIX wieku stanowili większość mieszkańców miasta. Wezwanie św. Barbary, patronki górników, dostał dopiero po odbudowie zakończonej w 1979 roku, gdy Polkowice były już miastem kopalni.

Kiedy zbudowano kościół na Rynku?

W latach 1746-1747 jako świątynię ewangelicką, według epolkowice.pl; strona gminy pisze ogólniej o połowie XVIII wieku, a zabytek.pl datuje kościół na 1747 rok i określa styl jako klasycystyczny. Wieżę dobudowano później, jej budowę ukończono latem 1828 roku, co potwierdzają oba polkowickie źródła. Wykaz zabytków w Wikipedii podaje "koniec XIX wieku", co nie pasuje do żadnej z tych dat; tę rozbieżność zostawiamy nierozstrzygniętą.

Kto się w nim modlił, mówią liczby: w 1861 roku Polkwitz liczyło 2 300 mieszkańców, z czego 1 802 ewangelików. Kościół ewangelicki stoi na Rynku, a katolicki św. Michała Archanioła, opisany w osobnym wpisie, przy placu Kościelnym.

Co stało się z kościołem po 1945 roku?

Opustoszał. Epolkowice.pl pisze, że w wyniku powojennych przemian demograficznych i politycznych świątynia została opuszczona i popadła w ruinę, a w tym stanie przetrwała trzydzieści lat, do początku odbudowy w 1975 roku.

Kiedy i jak go odbudowano?

W latach 1975-1979, gruntownie. Po zakończeniu prac świątynia stała się kościołem filialnym parafii św. Michała Archanioła i wtedy nadano jej wezwanie św. Barbary, patronki górników. W tym czasie kopalnia Polkowice pracowała już od 1968 roku, a miasto liczyło w 1980 roku 17 971 mieszkańców. Jak wyglądało miasto tamtej dekady, opisuje wpis o osiedlach górniczych Lubina i Polkowic.

Co wydarzyło się tu w grudniu 1981 roku?

Kościół dał schronienie kilkuset górnikom. Strona gminy Polkowice pisze: w czasie stanu wojennego w grudniu 1981 roku, po spacyfikowaniu przez oddziały ZOMO kopalń Rudna Główna i Rudna Zachodnia, w tym kościele schroniło się przed represjami kilkuset górników. To samo zdanie, niemal słowo w słowo, powtarza epolkowice.pl. Podajemy ten fakt tak, jak podają go oba źródła, bez rozwinięcia, bo blog nie zajmuje się historią sporów.

Jak kościół wygląda i działa dziś?

Jest czynną świątynią i, jak pisze epolkowice.pl, atrakcją turystyczną. Stoi na Rynku, obok ratusza z 1853 roku, jest ceglany i według zabytek.pl klasycystyczny, chroniony wpisem do rejestru zabytków, którego numeru portal Narodowego Instytutu Dziedzictwa jeszcze nie uzupełnił. 4 grudnia 2025 roku Polkowicka Barbórka zaczęła się mszą w intencji górników, a delegacje złożyły kwiaty przed pomnikiem na Rynku; kalendarz tych wydarzeń jest we wpisie o imprezach, które wracają co roku. Pozostałe pięć obiektów z rejestru, z tym, co o każdym wiadomo, zbiera wpis o zabytkach Polkowic.